Handmatig slijpen van houtgereedschap: slijpstenen


Scherp gereedschap is onmisbaar bij houtbewerking: als het snijvlak van uw snijgereedschap, guts, burijn of steekbeitel, niet perfect is geslepen, snijden ze de houtvezels niet goed. Dit voorkomt dat u vormen en details netjes en precies uit het hout tevoorschijn kunt halen. Als u werkt met goed onderhouden en geslepen messen, krijgt het hout ook al tijdens het snijden een zijdeachtige glans en een mooi oppervlak.

Natuurlijk kunt u uw houten gereedschap met de machine slijpen. Maar als je het traditionele werk in de houtwerkplaats op prijs stelt, pak dan de slijpsteen en slijp je gereedschap met de hand! Het slijpen en wetten duurt dan iets langer, maar met wat oefening krijgt u een zeer fijne en nauwkeurige snede. Hier onder worden de verschillende soorten slijpstenen beschreven.

Kunst- of natuursteen, water- of oliesteen?

Voor het slijpen en wetten van gereedschappen kunt u verschillende soorten slijpstenen gebruiken: U kunt kiezen tussen synthetische/kunstmatige en natuurlijke stenen en tussen water- en oliestenen. Om snel sterke beschadigingen in het snijvlak op te lossen of om zeer botte gereedschappen te slijpen, bevelen we ook zogenaamde diamanten slijpstenen aan.

Kunststenen (bijvoorbeeld CORAP) zijn synthetische stenen en zijn doorgaans gemaakt van aluminiumoxide of siliciumcarbide. Een bindmiddel houdt de korrels bij elkaar. Er zijn losse of stevigere bindingen die de schuureigenschappen van de steen bepalen. Synthetische slijpstenen hebben goed gedefinieerde korrels.

Kunstmatig alsook natuurstenen kunnen water- of oliestenen zijn. Men gebruikt water of olie om te slijpen. De vloeistof zorgt ervoor dat het slijpsel zich niet in de slijpsteen nestelt en dus de slijpeigenschappen van de steen beïnvloedt. Waterstenen worden vóór gebruik in water geplaatst om water te absorberen als ze niet al in water waren bewaard. Oliestenen worden dienovereenkomstig behandeld met slijpolie. Let op: stenen die met olie zijn behandeld, kunnen niet meer als waterstenen worden gebruikt!

Veel gebruikte slijp- en wetstenen worden gemaakt van Arkansas of Belgische brokken. Arkansas is een olieslijpsteen die als een natuursteen en een kunstmatige steen bestaat. Arkansas slijpstenen bij De Beeldhouwwinkel zijn allemaal natuurstenen en komen uit de VS. Deze natuursteen, die uit Arkansas en Oklahoma komt, wordt novaculiet genoemd en is een zeer hard metamorf gesteente die in verschillende kleuren voorkomt, van wit tot zwartgrijs. Belgische brokken daarentegen zijn waterstenen en worden gewonnen in de Belgische Ardennen. Deze natuursteen is een sedimentair gesteente met een hoog gehalte aan fijne granaten waaruit Belgische brokken hun slijpkwaliteit halen. Bij De Beeldhouwwinkel vindt u de traditionele crème/zwarte “coticule” met een bijzonder hoog percentage granaat.

Wat een diamanten slijpsteen wordt genoemd, is eigenlijk geen steen, maar meestal een diamantoppervlak op metaal, hout of steen. Met diamant als het hardste mineraal (10 op de schaal van Mohs) kunnen zelfs inkepingen met de hand uit het gereedschap worden verwijderd. Ook om zeer botte snijwerktuigen opnieuw te slijpen, is een diamanten slijpsteen ideaal. Vanwege hun aard zijn diamanten slijpstenen in het begin erg agressief en verliezen daarna een beetje slijpvermogen. Maar dan zijn ze zeer duurzaam en perfect voor alle grovere slijpbewerkingen.

Wetstenen zijn stenen met een fijnere korrelgrootte (tussen 500 en 1200), die vaak speciaal gevormd zijn om de binnenzijde van het gereedschap in zijn specifieke vorm optimaal te slijpen. Veel gebruikte wetstenen zijn Belgische brokken (watersteen, natuursteen) en Arkansas-stenen (oliesteen, natuur- of kunststeen).

Naast de reeds genoemde stenen zijn er ook Japanse waterstenen. Deze worden het zelfde gebuikt als de Belgische brokken.

Terwijl je Arkansas slijpstenen en Belgische Brokken uit de losse hand kunt gebruiken, gebruik je diamantslijpstenen als een blok op de tafel. Ook populair voor het slijpen met de hand zijn de werkbank slijpstenen, dat zijn grotere slijpstenen die stevig op een oppervlak rusten, b.v. de Oberkirchener zandsteen.

Korrelgrootte van slijpstenen

De details van de korrels kunnen variëren afhankelijk van het land van herkomst van de stenen en zijn niet identiek aan de korrelindeling, b.v. van schuurpapier.

De slijp- en wetstenen in blokvorm kunnen na verloop van tijd hol worden. Voor het exact slijpen van een snijvlak is het echter noodzakelijk dat de slijpsteen volledig vlak is. Om deze reden moet de steen zo nu en dan worden "afgevlakt", zodat het oppervlak van de slijpsteen opnieuw perfect vlak is. Hiervoor kan men bijvoorbeeld een diamanten slijpsteen gebruiken omdat deze niet van vorm veranderd. Maar het is ook mogelijk om een slijpsteen vlak te maken op watervast schuurpapier met een korrelgrootte (80 - 120) op een vlak oppervlak.

Dat uw wetsteen een vlak oppervlak heeft is belangrijk als u rechte snijwerktuigen slijpt zoals een burijn, beitel of schaafmes. Door het afvlakken heb je ook weer een mooie scherpe korrel terug op het oppervlak van de slijpsteen.

Wat heb ik nodig om te beginnen?

Wie met nieuw en scherp houtgereedschap werkt, heeft om te beginnen geen uitgebreid slijpgereedschap nodig: een klein Belgisch brok is voldoende om de snijkanten regelmatig te slijpen en zo scherp te houden. Iedereen die veel met zijn houtgereedschap werkt, heeft uiteindelijk een slijpsteen, zoals een CORAP slijp- en wetsteen, in combinatie met een gutssteen, b.v. een fijne Arkansas-steen, nodig. De professional heeft een breed scala aan slijpstenen voor verschillende toepassingen in zijn werkplaats.

Hoe ga je te werk bij het slijpen?

Het slijpen van houtgereedschap gebeurt in verschillende stappen, niet alle zijn vereist. In principe wordt onderscheid gemaakt tussen slijpen of scherpen en wetten. Bij het slijpen wordt het schuine vlak van het gereedschap met een grove steen, d.w.z. een ruwe natuursteen of een grofkorrelige steen (120 tot 500, b.v. CORAP slijp- en wetsteen) bewerkt. Hierbij ontstaat vaak een braam van het verwijderde staal, dat vervolgens aan beide zijden kan worden verwijderd met een wetsteen.

Ten slotte kan het gereedschap nog worden bewerkt met een aanzetleer of een openporige hout- en polijstpasta, om een ​​optimale scherpte te bereiken. De effectiviteit van een aanzetleer komt overeen met dat van een extra fijne Arkansas steen.

In principe is het ook mogelijk om ​​gereedschap voor houtbewerking volledig te slijpen met een Arkansas steen in plaats van eerst met b.v. een CORAP slijp- en wetsteen te slijpen. Op deze manier kan een zeer fijne afwerking worden bereikt. U moet er alleen rekening mee houden dat de procedure tijdrovend kan zijn.

Registreer een nieuw account

Heeft u al een account?
Log in instead Of Reset password